{"id":16264,"date":"2021-04-14T18:00:58","date_gmt":"2021-04-14T18:00:58","guid":{"rendered":"http:\/\/164.90.132.79\/?page_id=16264"},"modified":"2022-09-12T13:15:07","modified_gmt":"2022-09-12T13:15:07","slug":"patronka-szkoly","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/mojaszkola.com\/?page_id=16264","title":{"rendered":"Patronka szko\u0142y"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n
\n
\n
\n
<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n


\n<\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n

\n
\n

Maria Sk\u0142odowska-Curie (1867 \u2013 1934)<\/strong><\/p>\n

    \n
  • Maria Sk\u0142odowska urodzi\u0142a si\u0119 17 listopada 1867 roku w domu przy ulicy Freta 16 w Warszawie. Jej rodzice Bronis\u0142awa i W\u0142adys\u0142aw Sk\u0142odowscy pochodzili z drobnej szlachty i nie\u00a0 byli zamo\u017cni, wi\u0119c Maria wychowywa\u0142a si\u0119 w trudnych warunkach materialnych i spo\u0142ecznych, co zwi\u0105zane by\u0142o z sytuacj\u0105 panuj\u0105c\u0105 w zaborze rosyjskim. By\u0142a najm\u0142odsz\u0105 z pi\u0119ciorga rodze\u0144stwa, mia\u0142a trzy siostry: Zosi\u0119, Broni\u0119 i Hel\u0119, oraz brata J\u00f3zia.<\/li>\n
  • Mania, jak j\u0105 wtedy pieszczotliwie nazywano, by\u0142a bardzo zdolnym dzieckiem. \u0141atwo i szybko przyswaja\u0142a wiedz\u0119. By\u0142a tak\u017ce bardzo cich\u0105 i nie\u015bmia\u0142\u0105 dziewczynk\u0105. Lubi\u0142a czyta\u0107 poezj\u0119 polsk\u0105 i zagraniczn\u0105. Pilnie uczy\u0142a si\u0119 j\u0119zyk\u00f3w obcych: \u00a0francuskiego, niemieckiego, rosyjskiego i angielskiego. W wieku 15 lat uko\u0144czy\u0142a, z pierwsz\u0105 lokat\u0105, edukacj\u0119 w gimnazjum, za co otrzyma\u0142a z\u0142oty medal. Interesowa\u0142a j\u0105 literatura, socjologia i nauki \u015bcis\u0142e, jednak uzna\u0142a, \u017ce zajmie si\u0119 matematyk\u0105 i fizyk\u0105. Pragn\u0119\u0142a wyjecha\u0107 do Francji by studiowa\u0107 w s\u0142ynnej Sorbonie.<\/li>\n
  • Pierwsze eksperymenty z fizyki i chemii przeprowadza\u0142a w laboratorium przy Muzeum Przemys\u0142u i Rolnictwa w Warszawie.<\/li>\n
  • W latach 1891-95 by\u0142a studentk\u0105 na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym na Sorbonie. W 1893 roku uzyska\u0142a licencjat z fizyki, a wiosn\u0105 1894 roku z matematyki. Nast\u0119pnie rozpocz\u0119\u0142a samodzielne badania nad magnetyzmem metali.<\/li>\n
  • W\u00a0 domu prof. Kowalskiego pozna\u0142a naukowca Piotra Curie, z kt\u00f3rym w roku 1895 r. wzi\u0119\u0142a \u015blub i przyj\u0119\u0142a obywatelstwo francuskie i od tej pory znana by\u0142a jako Maria Curie, lub Maria Sk\u0142odowska-Curie.<\/li>\n
  • W ko\u0144cu 1897 roku Maria Sk\u0142odowska-Curie wraz ze swoim m\u0119\u017cem, Piotrem postanowi\u0142a zaj\u0105\u0107 si\u0119 \u201enieciekawym\u201d na owe czasy zagadnieniem promieniowania uranu. Miejscem w kt\u00f3rym pa\u0144stwo Curie przeprowadzali wszystkie badania i eksperymenty by\u0142a stara szopa (by\u0142e prosektorium Szko\u0142y Medycznej). Systematyczno\u015b\u0107 i dok\u0142adno\u015b\u0107 spowodowa\u0142y, \u017ce ju\u017c w lipcu 1898 roku pa\u0144stwo Curie podali do wiadomo\u015bci, \u017ce odkryli nowy pierwiastek, kt\u00f3remu nadali nazw\u0119 polon (na cze\u015b\u0107 ojczyzny odkrywczyni). Pi\u0119\u0107 miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej, w grudniu, og\u0142osili odkrycie kolejnego pierwiastka, radu (nazwa mia\u0142a nawi\u0105zywa\u0107 do zjawiska radioaktywno\u015bci).<\/li>\n
  • W roku 1902 zosta\u0142o ostatecznie ustalone istnienie radu. Okre\u015blono r\u00f3wnie\u017c ci\u0119\u017car atomowy i w\u0142a\u015bciwo\u015bci tego pierwiastka. Rok p\u00f3\u017aniej Maria uko\u0144czy\u0142a r\u00f3wnie\u017c swoj\u0105 tez\u0119 doktorsk\u0105 i uzyska\u0142a dyplom. Ju\u017c pod koniec nast\u0119pnego roku 1903 Marii, Piotrowi oraz ich wsp\u00f3\u0142pracownikowi Becquerelowi, przyznano Nagrod\u0119 Nobla za odkrycie promieniotw\u00f3rczo\u015bci i pierwiastk\u00f3w promieniotw\u00f3rczych.<\/li>\n
  • Maria, jako pierwsza kobieta, po \u015bmierci swego m\u0119\u017ca, obj\u0119\u0142a katedr\u0119 fizyki w Sorbonie. W 1910 roku uda\u0142o jej si\u0119 uzyska\u0107 metaliczny rad. Rok p\u00f3\u017aniej otrzyma\u0142a kolejna Nagrod\u0119 Nobla, tym razem za okre\u015blenie ci\u0119\u017caru atomowego radu i inne prace zwi\u0105zane z tym metalem. W roku 1912 z inicjatywy wdowy Curie w Pary\u017cu na rogu ulicy d\u2019Ulm i nowej uliczki imienia Piotra Curie, rozpocz\u0119to budow\u0119 Instytutu Radowego z pracowniami fizyki i biologii.<\/li>\n
  • Dwukrotna noblistka nie zapomnia\u0142a o swojej ojczy\u017anie i w 1925 roku przyjecha\u0142a do Polski, do Warszawy, aby po\u0142o\u017cy\u0107 kamie\u0144 w\u0119gielny pod gmach polskiego oddzia\u0142u Instytutu Radowego. Kilkana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej, w 1932 roku ponownie odwiedzi\u0142a Warszaw\u0119 w zwi\u0105zku z\u00a0 uroczysto\u015bci\u0105 otwarcia pierwszego w Polsce Instytutu Radowego.<\/li>\n
  • W 1934 roku powodu post\u0119puj\u0105cej choroby, jak s\u0105dzono p\u0142uc, wyjecha\u0142a do sanatorium. Na miejscu okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Maria ma zdrowe p\u0142uca, jednak cierpi natomiast na ostra anemi\u0119. Umiera 4 lipca 1934 roku w sanatorium Sancellemoz w Sabaudii. P\u00f3\u017aniej, w czasie sekcji wykryto, \u017ce przyczyn\u0105 anemii by\u0142o promieniowanie pochodz\u0105ce od radu.<\/li>\n
  • By\u0142a dwukrotn\u0105 laureatk\u0105 Nagrody Nobla z chemii i fizyki. Jako jedna z pierwszych kobiet zrobi\u0142a prawo jazdy i zdoby\u0142a Rysy, by\u0142a jedn\u0105 z pierwszych studentek na Sorbonie i pierwsz\u0105 kobiet\u0105 profesorem tej uczelni. W czasie wojny pracowa\u0142a w objazdowym laboratorium rentgenowskim. Lubi\u0142a wycieczki rowerowe (rowery otrzyma\u0142a w prezencie \u015blubnym), do ko\u0144ca \u017cycia liczy\u0142a tylko po polsku, a jej ulubionymi kwiatami by\u0142y bia\u0142e r\u00f3\u017ce. W uznaniu jej zas\u0142ug w 1995 roku Maria Sk\u0142odowska-Curie zosta\u0142a pierwsz\u0105 kobiet\u0105 pochowan\u0105 pod kopu\u0142\u0105 Panteonu w Pary\u017cu. Maria Sk\u0142odowska-Curie by\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105 niezwykle utalentowanej rodziny, kt\u00f3ra otrzyma\u0142a w sumie 5 nagr\u00f3d Nobla (Maria \u2013 2, m\u0105\u017c, Piotr -1, c\u00f3rka, Ir\u00e8ne \u2013 1 , zi\u0119\u0107, Fr\u00e9d\u00e9ric \u2013 1)<\/li>\n
  • 20 maja 1921 roku, w pia\u0328tek, o godz. 16.00 otrzyma\u0142a 1 gram radu, kto\u0301rego potrzebowa\u0142a do prowadzenia swoich badan\u0301 naukowych. Prezydent Stano\u0301w Zjednoczonych Ameryki Po\u0301\u0142nocnej Warren Harding na uroczysto\u015bci w Bia\u0142ym Domu przekaza\u0142 noblistce 1 gram radu ufundowany przez amerykan\u0301skie kobiety.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
    \n
    \n
    \n
    \n
    \n
    \n
    \n

    Czy wiedzieli\u015bcie, \u017ce... czyli gar\u015b\u0107 ciekawostek o naszej patronce<\/p>\n

    \n
    Maria urodzi\u0142a si\u0119 jako pi\u0105te dziecko w rodzinie nauczycielskiej. Jej ojciec by\u0142 nauczycielem matematyki i fizyki, za\u015b matka prze\u0142o\u017con\u0105 pensji. Maria ju\u017c w dzieci\u0144stwie wyr\u00f3\u017cnia\u0142a si\u0119 ponadprzeci\u0119tn\u0105 inteligencj\u0105.<\/div>\n
    Ukochanym psem rodziny Sk\u0142odowskich by\u0142 Lancet wy\u017ce\u0142. Kilkunastoletnia Maria nawet sportretowa\u0142a swojego pupila.<\/div>\n
    Kiedy Maria mia\u0142 9 lat jej najstarsza siostra zmar\u0142a na tyfus. Reszta rodze\u0144stwa prze\u017cy\u0142a okres dzieci\u0144stwa i ka\u017cde z nich osi\u0105gn\u0119\u0142o wybitny zaw\u00f3d.<\/div>\n
    Dwa lata po \u015bmierci siostry, Marii zmar\u0142a matka. Uznaje si\u0119, \u017ce od tego momentu Maria sta\u0142a si\u0119 ateistk\u0105.<\/div>\n
    Maria posz\u0142a do szko\u0142y dopiero w wieku 10 lat. Zacz\u0119\u0142a w\u00f3wczas ucz\u0119szcza\u0107 do pensji, kt\u00f3r\u0105 prowadzi\u0142a jej matka.<\/div>\n
    Maria przez rok nie ucz\u0119szcza\u0142a w og\u00f3le do szko\u0142y. Po \u015bmierci matki i uko\u0144czeniu gimnazjum, Maria wyjecha\u0142a do krewnych ojca na wie\u015b na rok, aby zregenerowa\u0107 si\u0142y.<\/div>\n
    Zanim Maria podj\u0119\u0142a nauk\u0119 na uczelni wy\u017cszej, po powrocie z maj\u0105tku ziemskiego rodziny ojca, udziela\u0142a korepetycji z j\u0119zyk\u00f3w obcych oraz matematyki i fizyki.<\/div>\n
    Wa\u017cn\u0105 osob\u0105 w \u017cyciu Marii by\u0142a nauczycielka Bronis\u0142awa Piasecka, wyznaj\u0105c\u0105 idee pozytywizmu. Dzi\u0119ki niej Maria i jej siostra Bronis\u0142awa ucz\u0119szcza\u0142y na Uniwersytet Lataj\u0105cy.<\/div>\n
    Maria i Bronis\u0142awa tak by\u0142y zafascynowane nauk\u0105, \u017ce postanowi\u0142y wyjecha\u0107 do Francji na studia. Najpierw do Pary\u017ca wyjecha\u0142a Bronis\u0142awa. Niestety studia w Pary\u017cu by\u0142y kosztowne, dlatego siostry um\u00f3wi\u0142y si\u0119, \u017ce najpierw jedna z nich wyjedzie, a druga b\u0119dzie j\u0105 utrzymywa\u0107, a potem zamieni\u0105 si\u0119 rolami.<\/div>\n
    W ramach utrzymywania siostry, Maria pracowa\u0142a jako guwernantka mi\u0119dzy innymi u rodziny \u017borawskich. Tam te\u017c we wsi uczy\u0142a dzieci, co by\u0142o w\u00f3wczas surowo zakazywane przez w\u0142adze.<\/div>\n
    Maria by\u0142a zar\u0119czona z synem \u017borawskich, m\u0142odym matematykiem. Niestety do \u015blubu nie dosz\u0142o, poniewa\u017c nie zgodzili si\u0119 na to rodzice Kazimierza.<\/div>\n
    Po raz pierwszy z analiz\u0105 chemiczn\u0105 Maria zetkn\u0119\u0142a si\u0119 laboratoriach Muzeum Przemys\u0142u i Rolnictwa, gdzie zacz\u0119\u0142a pracowa\u0107 po zerwaniu zar\u0119czyn. <\/div>\n
    Podczas przedstawienia w Pary\u017cu Maria pozna\u0142a Ignacego Paderewskiego.<\/div>\n
    Pasj\u0105 Marii by\u0142y teatr, podczas studi\u00f3w na Sorbonie wyst\u0119powa\u0142a w amatorskim teatrze.<\/div>\n
    Maria podczas studi\u00f3w na Sorbonie (studiowa\u0142a fizyk\u0119 i matematyk\u0119) korzysta\u0142a ze stypendium, kt\u00f3re otrzyma\u0142a dzi\u0119ki pomocy Gabriela Lippmanna.<\/div>\n
    Swojego przysz\u0142ego m\u0119\u017ca Pierre Curie, kt\u00f3ry by\u0142 od niej starszy o 8 lat pozna\u0142a u profesora J\u00f3zefa Wierusza \u2013 Kowalskiego.<\/div>\n
    Maria i Pierre wzi\u0119li tylko \u015blub cywilny a w podr\u00f3\u017c po\u015blubn\u0105 pojechali na rowerach, co stanowi\u0142o niema\u0142y skandal. Rowery po\u017cyczyli od przyjaci\u00f3\u0142 i pojechali zwiedza\u0107 malownicze zak\u0105tki Francji.<\/div>\n
    Maria by\u0142a zapalon\u0105 cyklistk\u0105. Podczas podr\u00f3\u017cy po\u015blubnej na rowerach mia\u0142a kr\u00f3tsz\u0105 sp\u00f3dnic\u0119 i je\u017adzi\u0142a bez kapelusza. To stanowi\u0142o niema\u0142e z\u0142amanie tradycji. Panie bowiem z zasady nie mog\u0142y nosi\u0107 kr\u00f3tkich sukien, a ju\u017c jazda bez kapelusza by\u0142a nie do przyj\u0119cia!<\/div>\n
    Mari\u0119 w pracy badawczej zainspirowa\u0142y prace Becquerela, kt\u00f3ry jako pierwszy zacz\u0105\u0142 bada\u0107 sole uranu.<\/div>\n
    W odkryciu radu bra\u0142 tak\u017ce udzia\u0142 Gustav B\u00e9mont, wsp\u00f3\u0142pracownik Marii i Pierre.<\/div>\n
    Maria urodzi\u0142a trzy c\u00f3rki, ale jedna zmar\u0142a zaraz po urodzeniu. <\/div>\n
    Nagroda Nobla z fizyki by\u0142a przyznana nie tylko Marii, ale te\u017c Pierr\u2019owi oraz Becquerelowi.<\/div>\n
    Po \u015bmierci m\u0119\u017ca Maria prowadzi\u0142a Dziennik \u017ba\u0142obny.<\/div>\n
    Pomimo licznych dokona\u0144 Marii na polu naukowym, dopiero po \u015bmierci jej m\u0119\u017ca, w\u0142adze uczelni zgodzi\u0142y si\u0119, aby obj\u0119\u0142a po nim katedr\u0119. Mia\u0142a wtedy 38 lat i by\u0142a pierwsz\u0105 w historii kobiet\u0105 profesorem na francuskiej Sorbonie.<\/div>\n
    Maria przyja\u017ani\u0142a si\u0119 Einsteinem, wymieniali te\u017c listy i uwagi. Einstein uwa\u017ca\u0142, \u017ce Maria jest jedyn\u0105 niezepsut\u0105 przez s\u0142aw\u0119 osob\u0105.<\/div>\n
    Maria wraz ze znajomymi z Sorbony utworzy\u0142a szko\u0142\u0119 dla dzieci. Naukowcy postanowili sami naucza\u0107 wsp\u00f3lnie swoje dzieci. Ka\u017cde z nich zaj\u0119\u0142o si\u0119 w spos\u00f3b nowatorski nauk\u0105 jednego przedmiotu, czym budzili niema\u0142e zgorszenie, poniewa\u017c zaj\u0119cia dla dzieci prowadzili na Sorbonie.<\/div>\n
    Maria mia\u0142a romans z Paulem Langevinem, francuskim fizykiem. Wnuczka Marii i wnuk Paula Langevina pobrali si\u0119.<\/div>\n
    Maria by\u0142a pos\u0105dzana przez wsp\u00f3\u0142czesnych sobie, \u017ce jest \u017byd\u00f3wk\u0105 (by\u0142a to jedna z wi\u0119kszych obelg w tym czasie). Na drugie mia\u0142a Salomea, imi\u0119 nadane jej po babce.<\/div>\n
    Pierwsza Nagroda Nobla by\u0142a przyznana w dziedzinie fizyki Marii, jej m\u0119\u017cowi oraz Becquerelowi, drug\u0105 Maria dosta\u0142a ju\u017c samodzielnie z dziedziny chemii za odkrycie dw\u00f3ch nowych pierwiastk\u00f3w promieniotw\u00f3rczych polonu i radu.<\/div>\n
    Ma\u0142\u017conkowie Curie mieszkali z ojcem Piotra, Eugene, kt\u00f3ry cz\u0119sto zajmowa\u0142 si\u0119 wnuczkami. <\/div>\n
    Rz\u0105d Francji orzek\u0142, \u017ce rad jest niebezpieczn\u0105 substancj\u0105, obce rz\u0105dy mog\u0105 go wykorzysta\u0107 i dlatego podczas I wojny \u015bwiatowej Maria wywioz\u0142a go do Bordeaux.<\/div>\n
    Maria czynnie uczestniczy\u0142a w I wojnie \u015bwiatowej. Skonstruowa\u0142a specjalne ma\u0142e aparaty rentgenowskie umo\u017cliwiaj\u0105ce szybk\u0105 diagnostyk\u0119 i je\u017adzi\u0142a z nimi do szpitali polowych samochodem marki Pegaut wraz z c\u00f3rk\u0105 oraz lekarzami wojskowymi.<\/div>\n
    Maria by\u0142a jedn\u0105 z pierwszych kobiet na \u015bwiecie, kt\u00f3ra mia\u0142a prawo jazdy (zrobi\u0142a je w 1916 roku).<\/div>\n
    Maria w 1921 roku odwiedzi\u0142a Ameryk\u0119, gdzie otrzyma\u0142a 1 gram radu. <\/div>\n
    Maria zmar\u0142a na chorob\u0119 popromienn\u0105. Na pocz\u0105tku lekarze uwa\u017cali, \u017ce Maria choruje na zapalenie p\u0142uc albo gru\u017alic\u0119, jednak potem okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to z\u0142o\u015bliwa anemia b\u0119d\u0105ca wynikiem nadmiernej ekspozycji na promieniowanie spowodowa\u0142a jej \u015bmier\u0107. <\/div>\n
    Maria zmar\u0142a w sanatorium Sancellemoz w Passy. Jako piel\u0119gniarka towarzyszy\u0142a jej c\u00f3rka Ewa. Dopiero w rok po \u015bmierci Marii, szcz\u0105tki jej i jej m\u0119\u017ca przeniesiono do Panteonu. Maria Sk\u0142odowska \u2013 Curie by\u0142a pierwsz\u0105 kobiet\u0105 pochowan\u0105 w Panteonie.<\/div>\n
    W 1899 Maria wraz z m\u0119\u017cem Piotrem wspi\u0119li si\u0119 na Rysy i by\u0142 to niezwyk\u0142y wyczyn jak na owe czasy.<\/div>\n
    Wszystkie rzeczy Marii ska\u017cone s\u0105 izotopem radu i do tej pory trzymane s\u0105 one w specjalnych pojemnikach. Cia\u0142o Marii tak\u017ce z tego samego powodu zosta\u0142o pochowane w o\u0142owianej trumnie.<\/div>\n
    Maria do tej pory jest jedyn\u0105 kobiet\u0105 na \u015bwiecie, kt\u00f3ra dwukrotnie otrzyma\u0142a Nobla.<\/div>\n
    Maria nigdy nie by\u0142a osob\u0105 bogat\u0105. Pewien dziennikarz wzi\u0105\u0142 j\u0105 kiedy\u015b za s\u0142u\u017c\u0105c\u0105, poniewa\u017c ubiera\u0142a si\u0119 skromnie, nosi\u0142a zazwyczaj ciemne, proste stroje.<\/div>\n
    Tylko raz nagrano g\u0142os Marii. By\u0142 to film nagrany z okazji otrzymania przez ni\u0105 medalu Ameryka\u0144skiego Towarzystwa Radiologii.<\/div>\n
    Na grobowcu rodzinnym Sk\u0142odowskich na Pow\u0105zkach znajduje si\u0119 tablica upami\u0119tniaj\u0105ca Mari\u0119.<\/div>\n
    Maria Sk\u0142odowska \u2013 Curie by\u0142a r\u00f3wnie\u017c na uwieczniona na monetach polskich, francuskich i hiszpa\u0144skich, jest tak\u017ce patronk\u0105 bardzo wielu szk\u00f3\u0142 i uczelni na \u015bwiecie, upami\u0119tniono j\u0105 na wielu znaczkach pocztowych.<\/div>\n
    W Warszawie mo\u017cemy si\u0119 przej\u015b\u0107 po \u015bcie\u017cce edukacyjnej po\u015bwi\u0119conej tej uczonej, a w ogrodzie Instytutu Radowego znajduje si\u0119 drzewo posadzone przez Mari\u0119 \u2013 obecnie jest to pomnik przyrody.<\/div>\n
    Maria liczy\u0142a po polsku i nienawidzi\u0142a wyst\u0119powa\u0107. <\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n